۹ نوامبر ۲۰۲۶ – درمان شدیدتر برای کاهش فشار خون سیستولیک به زیر ۱۲۰ میلی‌متر جیوه در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ که در معرض خطر بالای حوادث قلبی-عروقی هستند، در مقایسه با درمان استاندارد (که هدف آن فشار خون سیستولیک کمتر از ۱۴۰ میلی‌متر جیوه بود)، کاهش معناداری در میزان مرگ‌ومیر قلبی-عروقی، سکته مغزی، حمله قلبی یا سایر حوادث قلبی-عروقی ایجاد نکرد.

این‌ها نتایج جدید، مستقل و اولیه از یافته‌های علمی بودند که روز شنبه در نشست علمی انجمن قلب آمریکا (AHA) در شیکاگو ارائه شد.

افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ و فشار خون بالا، در معرض خطر بیشتری برای حمله قلبی و سکته مغزی قرار دارند. دستورالعمل مشترک سال ۲۰۲۵ انجمن قلب آمریکا و کالج کاردیولوژی آمریکا در زمینه پیشگیری، تشخیص، ارزیابی و مدیریت فشار خون بالا در بزرگسالان، خاطرنشان می‌کند که فشار خون بالا (بیش از ۱۳۰/۸۰ میلی‌متر جیوه) اولین عامل خطر قابل پیشگیری برای بیماری‌های قلبی-عروقی، از جمله حمله قلبی، سکته مغزی، نارسایی قلبی، بیماری‌های کلیوی، زوال شناختی و دمانس (خرفتی) است. این دستورالعمل توصیه می‌کند که فشار خون سیستولیک باید کمتر از ۱۳۰ و فشار خون دیاستولیک کمتر از ۸۰ میلی‌متر جیوه نگه داشته شود و همچنین بیماران با خطر بالای قلبی-عروقی را به دستیابی به فشار سیستولیک زیر ۱۲۰ میلی‌متر جیوه تشویق می‌کند.

دکتر کارلا سانتو، نویسنده اصلی این مطالعه و مدیر بخش مطالعات بالینی غیرمتمرکز در بیمارستان آکادمیک ایزاریتا در سائوپائولو برزیل، گفت: «این یافته‌ها شواهد مهمی درباره اهداف بهینه فشار خون برای بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ ارائه کرده است، اگرچه این کارآزمایی کاهش آماری معناداری در حوادث اصلی قلبی-عروقی پیدا نکرد، اما درمان شدیدتر فشار خون ممکن است همچنان مزایای سلامتی متوسط اما معناداری برای بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ داشته باشد.»

محققان داده‌های کارآزمایی  OPTIMAL-DIABETESرا تحلیل کردند که شامل بیش از ۹۰۰۰ مرد و زن بالای ۵۰ سال در ۳۳ مرکز در برزیل بود. شرکت‌کنندگان دارای فشار خون بالا (سیستولیک بین ۱۳۰ تا ۱۸۰ میلی‌متر جیوه)، دیابت نوع ۲ و سابقه بیماری قلبی-عروقی، بیماری قلبی-عروقی تحت بالینی (بیماری‌های قلبی یا عروقی اولیه که هنوز علائم ندارند)، بیماری مزمن کلیوی یا سایر عوامل خطر قلبی-عروقی بودند.

شرکت‌کنندگان به طور تصادفی در دو گروه قرار گرفتند: گروه با درمان شدیدتر برای کاهش فشار سیستولیک به زیر ۱۲۰ میلی‌متر جیوه، و گروه با درمان استاندارد با هدف فشار سیستولیک کمتر از ۱۴۰ میلی‌متر جیوه. محققان به دنبال تعیین این موضوع بودند که آیا مدیریت شدیدتر فشار خون می‌تواند وقوع مرگ قلبی-عروقی، سکته، حمله قلبی یا سایر حوادث (از جمله بستری شدن در بیمارستان به دلیل نارسایی قلبی یا آنژین ناپایدار/درد قفسه سینه) را در مقایسه با درمان استاندارد کاهش دهد یا خیر.

یافته‌های کلیدی

در طول میانگین دوره پیگیری چهار ساله، شرکت‌کنندگانی که درمان شدیدتر تهاجمی تری دریافت کردند، حدود ۱۰ درصد خطر کمتری برای تجربهٔ یک حادثه اصلی قلبی-عروقی (مرگ قلبی، سکته، حمله قلبی، بستری شدن به دلیل نارسایی قلبی یا آنژین ناپایدار) داشتند، اما این نتایج از نظر آماری معنادار نبود.

در گروه درمان شدیدتر، ۲۸۶ شرکت‌کننده (۶.۰٪) دچار حادثه قلبی-عروقی شدند، در حالی که این رقم در گروه درمان استاندارد ۳۱۵ نفر (۶.۷٪) بود.

نرخ بروز حوادث مربوط به کلیه در گروه درمان شدیدتر حدود ۵۵ درصد بالاتر بود (۲۷۰ نفر یا ۵.۷ درصد) در مقایسه با گروه درمان استاندارد (۱۷۵ نفر یا ۳.۷٪). این موارد عمدتاً شامل کاهش عملکرد کلیه بود و تعداد کمی از شرکت‌کنندگان به مرحله نهایی بیماری کلیوی (Failure) رسیدند. نکته مهم این است که وقوع مرحله نهایی بیماری کلیوی در هر دو گروه مشابه بود. عوارض جانبی جدی نیز در هر دو گروه مشابه گزارش شد.

دکتر اوتاویو بروانگر، رئیس کمیته هدایت کارآزمایی OPTIMAL-DIABETES، گفت: «این یافته‌ها نباید به این معنا تفسیر شوند که کاهش شدیدتر فشار خون برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ بی‌اثر است. بلکه نشان می‌دهند که هرگونه مزیت قلبی-عروقی ممکن است کمتر از آنچه در افراد بدون دیابت مشاهده می‌شود، باشد. در نتیجه، حتی یک کارآزمایی بزرگ مانند  OPTIMAL-DIABETESممکن است نتوانسته باشد اثر درمانی کوچک را به طور قطعی شناسایی کند.»

او افزود: «پیام گسترده‌تر و مهم این است که مدیریت فشار خون برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ باید به صورت فردی (شخصی‌سازی شده) انجام شود. هدف زیر ۱۲۰ میلی‌متر جیوه نباید لزوماً برای همه بیماران اعمال شود؛ بلکه تصمیمات درمانی باید بین مزایای احتمالی قلبی، اثرات کلیوی، سختی درمان و ترجیحات بیمار تعادل برقرار کنند.»

طراحی مطالعه و محدودیت‌ها

کارآزمایی OPTIMAL-DIABETES شامل ۹۴۷۶ بزرگسال بالای ۵۰ سال بود. شرکت‌کنندگان از اوت ۲۰۱۹ تا اکتبر ۲۰۲۱ در ۳۳ مرکز در برزیل ثبت‌نام و به مدت چهار سال پیگیری شدند. محدودیت اصلی مطالعه این است که از نوع برچسب‌باز (Open-label) بوده است، به این معنی که شرکت‌کنندگان و محققان می‌دانستند هر فرد چه درمانی دریافت می‌کند. همچنین نتایج ممکن است برای جمعیت‌های خارج از برزیل قابل تعمیم نباشد.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2026-11-intensive-blood-pressure-therapy-cardiovascular.html